कवठे एकंद : महाराष्ट्राच म्हैसूर,
सांगली- तासगाव मेन रोड वर, सांगली पासून १७ km आणि तासगाव पासून ५ km आंतरवर वसलेले गाव, जेमतेम १५ ते २० हजार लोकवस्ती, तरी ही शोभेच्या आतिषबाजी साठी देशभरात प्रसिद्ध. गावातील हिंदू, मुस्लिम, गावातील प्रत्येक गावकरी अगदी लहाना पासून ते थोरा पर्यन्त हा सोहळा मोठ्या श्रद्धेने पार पडतो. या मध्येच सामाजिक एकता दिसते. ज्यांना म्हैसूरचा दसरा आणि त्यानिमित्ताने होणार शोभेचे दारूकाम बघण्यासाठी या गावाला आवश्य भेट देतात. दरवर्षी विजयादशमीच्या रात्री हे गाव आतिषबाजीने उजळून निघते.
महाराष्ट्रात गणेशोत्सव,नवरात्रोत्सव ज्या उत्साहाने पार पडतो, अगदी तसच इथ विजयादश्मीसाठी अवघ गाव नवरात्रोत्स्वापासूनच तयारीला लागलेल असतं. या गावा मध्ये ही परंपरा २०० वर्ष्यापासून सुरू आहे. गावातील प्रमुख वैशिष्ट्य म्हणजे आतिषबाजीसाठी लागणारी शोभेची सर्व दारू गावातच बनवली जाते. रुई, शेवरी, चुना पावडर, हरताळ, विविध रंगाचा खार, हजार स्फोटकं असं साहित्य वापरुन शोभेची दारू बनवली जाते. मिश्रणातील प्रत्येक घटकाचा वेगळेपणा गुपित ठेवला जातो. संशोधन करत हे प्रमाणाचं रहस्य गुपित ठेवलं जातं. शोभेची दारू काम करणार्या मंडळातील ज्येष्ठ व्यक्ति किंवा म्होरक्या यांच्या कडे हे प्रमाणाचे शास्त्र असतं, त्याला गोलंदाज म्हणून ओळखलं जातं, तो गोलंदाज आपल्यातील .
गावातील रस्त्याच्या एका बाजूला तीन फुटाचे खड्डे काढले जातात, ग्रामपंचायत कडून प्रत्येक मंडळाला जागा नेमून दिलेली असते त्याच ठिकाणी खड्डे काढून त्यावर मंडळाचे नाव लावले जाते. चार फुट लांबीचा चिंचेच्या झाडाचा बुंधा कापून त्याला चार इंच व्यासाचे आरपार होल पाडून त्यात करलाच्या मातीचा दट्ट्या मारला जातो . त्यात लकडी मुसळाने शोभेची दारू ठासून भरली जाते. लाकडी शिंगाट याला गावातील लोक शिंगाट असे संबोधतात. शिंगाट भरल्यानंतर ही शिंगट त्या खड्ड्यात उभी केली जातात .शिंगटातून निघणारी ज्वाला किंवा जोत ही ३ ते ४ फुटाची असते व त्यापासून तयार होणारा पिसारा १५० ते २०० फुट वर जातो . गावातील लोक याचा आवाजाचा आंदाज घेवून पिसर्याच्या खाली आनंदाने नाचतात. काही शिंगटाचा आवाजाचा दरारा इतका असतो की आवाज ऐकून गावातील लोक शिंगाटा जवळ जाण्याचं धाडस देखील करत नाहीत तसेच याच्या अवजावरून आणि पिसर्याच्या ऊंची वरुण शिंगाट कोणत्या मंडळाचे आहे हे अचूक सांगतात.
औट प्लॅस्टिक चा चेंडू पासून औट तयार केला जातो. पहिला जुनी लोकं नारळाच्या कवटी पासून औट बनवायचे, औट हा ३ इंच पासून १२ इंचे पर्यन्त असतो. हा आकाशात भिरभिरत जाऊन फुटतो अन् रंगीबिरंगी तुषाराचे मनमोहक चित्र बघायला मिळते . डिस्को, सोनेरी झाड, कारंजे, सुदर्शन चक्र, फुगडी, मोर, स्वागत कमान, धबधबे, भारताचा नकाशा, गेटवे ऑफ इंडिया, चांद्रयान, ढगफुटी देखावा. अमेरिकेतील र्वल्ड ट्रेड सेंटरचा नजारा आतिषबाजीतून थेट आकाशात दाखविण्याची किमया या गावकर्यांच्या हाती आहे. यातील एक ही फटाका कुठल्या कंपनीचा नाही, स्वत: तयार करतात. लहान मुलापासुन ते ज्येष्ठापर्यंत सर्वच हिरीरीने सहभागी होतात. दांडपट्टा आणि पत्रीबाण (रॉकेट)
मंदिर दसर्या दिवशी गावाचे आराध्य दैवत मानल्या जाणार्या सिद्धराज/बिर्हाडसिद्ध व नक्षत्रस्वामी यांची पालखी काढली जाते. पालखी रात्री ९ वाजता मंदिरातून निघते व बस स्टँड जवळ येते, या ठिकाणी आपटा पूजन केले जाते व इथून पालखीची सुरुवात होते,व गावाच्या मेन रोडवरून रात्रभर ही पालखी मिरवणूक सुरू असते. रात्री ९ वाजले पासून सकाळी ८ वाजेपर्यंत पालखीच्या समोर डोळ्याचे पारणे फेडणारे नयनरम्य आताषबाजी पहायला मिळते . येथील सदाशिव माळी नावाच्या गोलंदाजाचं वैशिष्ट्य म्हणजे त्यांनी तयार केलेले औट फुटल्यावर त्यांचं स्वत:चं नाव आकाशात झळकायचे. मात्र त्याच्यासोबत ही कलाही संपल्याच ग्रामस्थ सांगतात. भारताचे पहिले लष्करप्रमुख जनरल करिअप्पा यांनी हे काम पाहून काही लोकांना शोभेची दारू बनवण्याचा परवाना मिळवून दिल्याचं संगितले जाते. दरवर्षी देशांतर्गत विविध घटनावर आधारित देखावा आकाशात बघण्यास मिळतो. या गावात दोन मंडळ एकमेकासमोर आली की हर हर अशी आरोळी मारतात.दसरा 18-19
पण यावर्षी कोरोंना मुळे हा पालखी सोहळा रद्द केला आहे**,** यावर्षी आताषबाजी पाहता येणार नाही.
